دوشنبه: 2 مهر 1397

پايه اين مرکز علمي و تحقيقي بر درک درست از نياز زمان و تکاليف گران حوزة مبارک قم بنا نهاده شده است.(بخشي از فرمايشات مقام معظم رهبري «دام ظله» در حکم تنفيذ رياست محترم مؤسسه) .:. مطالعه بيشتر     
فارسیEnglish

مقام معظم رهبری دام ظله العالی: دعوت جوان‌های ما به علوم عقلی بسیار مهم است/ فلسفه اسلامی باید گفتمان فلسفی دنیا شود.

مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي، نخستين مرکز دائره‌المعارفي در زمينه علوم عقلي اسلامي

انتشار کتاب و نرم افزار جامع «اصطلاح نامه فلسفه سياسي»

كتاب اصطلاح‌نامه فلسفه سياسي (به همراه لوح فشرده) به همت مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي منتشر شد: 

اين کتاب شامل حدود 1800 اصطلاح است که در 17 رده دسته‌بندي شده‌اند.  اين رده‌ها عبات‌اند از: حکمت، سعادت، فضيلت، اجتماع، مدينه، مکتب،  سياست، رياست، حکومت، حاکميت، قدرت، امنيت، عدالت، مصلحت، آزادي، مشارکت و انقلاب.

اين اصطلاح‌نامه از سه بخش کلي تشکيل شده است:

بخش اول، تعاريف و مستندات اصطلاحات است. در اين بخش براي تمامي اصطلاحات مصوب، تعاريف و يا حداقل مستندي از منابع معتبر و مصوب فلسفه سياسي ارائه شده است. انتخاب تعداد تعاريف و مستندات نيز بر اساس درجه‌بندي اصطلاحات صورت گرفته است. کليه اصطلاحات در سه سطح درجه‌بندي شده و براي اصطلاحات درجه اول حداکثر تا 10 تعريف،  براي اصطلاحات درجه دو حداکثر تا 6 تعريف و بر اي اصطلاحات درجه 3 حداکثر تا 4 تعريف ذکر شده است. بخش تعاريف و مستندات يکي  از بخش‌هاي مهم اصطلاح‌نامه که مي‌تواند در تبيين مفهوم اصطلاحات فلسفه سياسي اسلامي مورد استفاده پژوهشگران قرار بگيرد.

بخش دوم اصطلاح‌نامه از روابط اصطلاحات موجود در اصطلاح‌نامه تشکيل شده است. در اين  بخش، ذيل هريک از اصطلاحات، رابطه آن با برخي از اصطلاحات مرتبط مشخص مي‌گردد. اين روابط شامل اعم، اخص، مرجح، نامرجح و وابسته مي‌شود. اعم اصطلاحي است که اصطلاح مورد نظر ما از زيرمجموعه‌هاي آن به شمار مي‌آورد و به عبارت ساده‌تر، منظور از اعم همان مقسم است. اصطلاح اخص در مقابل اصطلاح اعم قرار دارد و مصاديق آن ذيل اصطلاح اعم قرار مي‌گيرند و معمولاً تقسيمات مربوط به اعم است. مراد از اصطلاح مرجح، اصطلاحي است که کاربرد آن، بر واژه‌هاي ديگر هم‌معنا با آن ترجيح دارد. در مقابل اصطلاح مرجح، اصطلاحات نامرجح هستند که مراد از آنها مترادف‌هايي هستند که نسبت به اصطلاح مرجح خود، کاربرد يا اهميت کمتري دارند. آخرين رابطه‌اي که ممکن است در ميان اصطلاحات باشد، رابطه وابستگي است. هدف از بيان وابسته‌ها در اصطلاح‌نامه اين است که براي دو واژه‌اي که ارتباط مرجح و نامرجح و ارتباط اعم و اخص ندارند اما ارتباط ديگري بين آنها برقرار است، اين ارتباط به‌گونه‌اي در نظام اصطلاح‌نامه نشان داده شود. در هر صورت، بخش دوم نيز از اهميت فراواني برخوردار بوده و حتي مهم‌ترين بخش اصطلاح‌نامه است که توسط اساتيد برجسته فلسفه سياسي و در جلسات متعدد علمي تعيين شده است.

بخش سوم، نمودار درختي اصطلاحات مندرج در متن اصطلاح‌نامه است. نمايش درختي اصطلاح‌نامه، بهترين شيوة نمايش ساختار کامل يک علم است و به‌روشني روابط اصطلاحات را در يك نگاه نشان مي‌دهد. اين امر به محقق کمک مي‌کند جايگاه هر اصطلاحي را در نظام کلي آن مشاهده نموده و در تحقيقات خود با تصوير روشني از آن اصطلاح به تبيين و بررسي آن بپردازد.

پديدآوران
تأليف: عليرضا صدرا، مهدي اميدي، مرتضي يوسفي راد، محسن رضواني، سيد مهدي سيديان، مهدي بابايي، مهدي قرباني
اصطلاح‌يابي و تنظيم مستندات: مهدي قرباني، منصور شاطري، محمود راست‌پسر، عبدالله اخلاقي، علي‌اکبر سيلاني، محمد ذوالفقاري، داود تقي‌لو
ارزيابي: مهدي اميدي، مهدي قرباني، احمد ابوترابي
نظارت:  محمد کريمي و احمد ابوترابي
ناشر: انتشارات مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره

جهت آشنايي بيشتر با اين دستاورد و اطلاع از گزارش مسئول واحد اصطلاحنامه فلسفه سياسي اينجا را کليک کنيد