پنجشنبه: 22 آذر 1397

پايه اين مرکز علمي و تحقيقي بر درک درست از نياز زمان و تکاليف گران حوزة مبارک قم بنا نهاده شده است.(بخشي از فرمايشات مقام معظم رهبري «دام ظله» در حکم تنفيذ رياست محترم مؤسسه) .:. مطالعه بيشتر     
فارسیEnglish

مقام معظم رهبری دام ظله العالی: دعوت جوان‌های ما به علوم عقلی بسیار مهم است/ فلسفه اسلامی باید گفتمان فلسفی دنیا شود.

مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي، نخستين مرکز دائره‌المعارفي در زمينه علوم عقلي اسلامي

انتشار کتاب اصطلاح‌نامه فلسفه اشراق به همراه لوح فشرده

از مهم‌ترين ويژگي‌هاي حيات بشري که انسان را از حيوانات متمايز مي‌کند، توانمندي او براي مديريت، سامان‌دهي امور و چينش‌هاي حساب‌شده است. اين ويژگي که زمينه‌ساز تحول و بالندگي است، دستيابي به اهداف مطلوب را براي انسان آسان و سريع مي‌سازد.

تهيه اصطلاح‌نامه‌ها، از نمونه‌هاي مهم سامان‌دهي علوم بشري است که نقش مهمي در ايجاد جامعيت، گستردگي، سرعت و دقت در پژوهش‌هاي علمي دارد.

مفهوم اصطلاح‌نامه

«اصطلاح‌نامه»، معادل فارسي واژة «تزاروس» (Thesaurus)، به معناي «گنجينة لغات» است و مراد از آن، معجمي است که همة واژه‌ها يا اصطلاحات مربوط به حوزة خاصي از معارف و فرهنگ بشري را با سامان‌دهي و نظام‌مندي ويژه‌اي در بر دارد.

در آغاز، هدف از تهية اصطلاح‌نامه‌ها، دست‌يابي آسان به اصطلاحات و کاربرد دقيق آنها بود اما با گذشت زمان، سامان‌دهي مفهومي و کاربرد واژه‌ها در نمايه‌سازي، هدف اصلي تهية اصطلاح‌نامه‌ها قرار گرفت

نظام مطلوب در اصطلاح‌نامه‌ها، در بردارندة طبقه‌بندي سلسله مراتبي (اعم و اخص)، مشخص ساختن اصطلاحات مترادف (مرجّح و نامرجّح) و اصطلاحات وابسته و مرتبط با يکديگر است.

فوايد اصطلاح‌نامه

مهم‌ترين فوايد اصطلاح‌نامه‌ها عبارت‌اند از:

  1. دست‌يابي سريع و آسان به نظام و نقشة جامع يک علم، از راه مراجعه به نمودار درختي مبتني بر اصطلاح‌نامه؛
  2. فهم جايگاه و موقعيت هر يک از موضوع‌ها و مسائل يک علم در ساختار كلي آن علم و دست‌يابي به رابطة هر موضوع با موضوع‌هاي ديگر آن علم، از راه مراجعه به رده، اعم‌ها، اخص‌ها و وابسته‌هاي هر اصطلاح؛
  3. دست‌يابي به دقيق‌ترين و آشناترين واژه‌ها و اصطلاح‌ها از ميان واژه‌هايي که معناي يكساني دارند، از راه مراجعه به اصطلاح‌هاي «مرجّح» و «نمودار درختي» که در آن، تنها از اصطلاح‌هاي مرجّح استفاده مي‌شود؛
  4. شناخت مترادف‌هاي يک اصطلاح، از راه مراجعه به واژه‌هاي «نامرجّح» آن ؛
  5. شناخت مشترک‌هاي لفظي، از راه مراجعه به اصطلاح‌نامة الفبايي و توضيح‌دهندة اصطلاح‌ها.

اصطلاح‌نامه فلسفه اشراق

از حدود چهار سال پيش (در ميان کارهاي فلسفه)کار تهيه و تدوين اصطلاح‌نامة فلسفة اشراق، با استفاده از محققان متخصّص و نظارت اساتيد برجسته آغاز شد و اصطلاحات و اصطلاح‌نامة آن در شوراي علمي فلسفة اسلامي به تصويب رسيد.

براي تهيه اصطلاح‌نامة فلسفة اشراق، از دو دسته منبع استفاده شده است:

  1. مجموعه مصنفات شيخ اشراق؛
  2. برخي از شروح فلسفة اشراق، كه نام و نسخ مورد استفاده از آنها در انتهاي كتاب آمده است.

رده‌هاي فلسفة اشراق

همة اصطلاحات فلسفة اشراق در هفت ردة زير قرار گرفته‌اند:

  1. الشيء؛
  2. النور؛
  3. النور المجرد؛
  4. الظلمة؛
  5. العالَم؛
  6. الأسماء التأويلية؛
  7. القواعد الإشراقية.

امتيازات اصطلاح‌نامه‌هاي مرکز

  1. جامعيت اصطلاحات
  2. دقت در گزينش اصطلاحات و روابط
  3. مستند بودن اصطلاحات واصطلاح‌نامه به متون و مآخذ
  4. ترسيم نمودار درختي
  5. استفاده از واژه‌هاي اصلي به جاي علائم و رمزها
  6. بهره‌گيري در امور دائرةالمعارفي
  7. ارائة نرم‌افزار

جهت آشنايي با جزئيات بيشتر درباره اصطلاح‌نامه‌ اينجا را کليک کنيد

 

به روز رساني شده در تاريخ 1393/5/1