سه شنبه: 1 آبان 1397

پايه اين مرکز علمي و تحقيقي بر درک درست از نياز زمان و تکاليف گران حوزة مبارک قم بنا نهاده شده است.(بخشي از فرمايشات مقام معظم رهبري «دام ظله» در حکم تنفيذ رياست محترم مؤسسه) .:. مطالعه بيشتر     
فارسیEnglish

مقام معظم رهبری دام ظله العالی: دعوت جوان‌های ما به علوم عقلی بسیار مهم است/ فلسفه اسلامی باید گفتمان فلسفی دنیا شود.

مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي، نخستين مرکز دائره‌المعارفي در زمينه علوم عقلي اسلامي

اصطلاح نامه علم منطق

 مقدمه

مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي در راستاي فراهم نمودن زمينه تدوين فرهنگ‌نامه‌ها و دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي و واضح شدن ساختار علوم عقلي و جايگاه اصطلاحات در هر علم با استفاده از نظرات کارشناسان و متخصصان علوم عقلي، اقدام به تهيه طرحي بديع در تدوين و عرضه اصطلاح‌نامه در رشته‌هاي علوم عقلي نموده است.

1) تعريف: مراد از تهيه اصطلاح‌نامه، ساماندهي به همه اصطلاحات يک علم از طريق مشخص کردن رده‌هاي کلي هر علم (اصطلاحات رأس)، شناسايي روابط نموداري همه اصطلاحات (اعم و أخص، مرجح و نامرجح و اصطلاحات وابسته) و مشترکات لفظي و يادداشت دامنه است.

2) هدف: تهيه اصطلاح‌نامه‌هاي علوم عقلي اسلامي در مرکز، اهداف متعددي دارد که از جمله آنها، همآرايي نمايه‌ها، گزينش منطقي و دقيق مدخل‌ها، تعيين جايگاه هر مدخل در فرهنگ‌نامه‌ها و دائرهْْ‌المعارف و تعيين نسبت حجم مقالات است.

3) مراحل تهيه

مراحل کار در تهيه اصطلاح‌نامه‌ها عبارت است از:

  1. انتخاب و تصويب منابع معتبر در هر رشته؛
  2. استخراج اصطلاحات از منابع مصوب؛
  3. تنظيم اصطلاح‌نامه و ترسيم نمودار؛
  4. بررسي و تصويب اصطلاحات و اصطلاح‌نامه در شوراهاي علمي (متشكل از صاحب‌نظران و متخصصان در هر رشته)؛
  5. مستندسازي اصطلاح‌نامه‌هاي مصوّب، از حيث منابع و تعاريف.

4) ويژگي‌هاي اختصاصي کار مرکز

أ) در مرحله تحقيق

از جمله امتيازات اصطلاح‌نامه‌هاي اين مركز، در مرحله تحقيق عبارتند از: جامعيت منابع، دقت در استخراج، مستند بودن هر اصطلاح و جايگاه آن در اصطلاح‌نامه به منابع و تعاريف، بررسي همه اصطلاحات در شوراهاي علمي متشكل از متخصصين برجسته و مشخص ساختن مشترکات لفظي با توضيح‌گرهاي مناسب.

ب) درمرحله عرضه

عرضه اصطلاح‌نامه‌هاي مرکز به سه صورت الفبايي، نمودار درختي و عبارتي (در ضمن عباراتي مأنوس)، در قالب کتاب و نرم‌افزار از امتيازات مرکز در شيوه عرضه اصطلاح‌نامه است.

5) امکانات و ويژگي‌هاي نرم‌افزار اصطلاح‌نامه‌هاي مرکز:

  • امکان انواع جستجو در اصطلاحات، تعاريف، فهرست مطالب منابع
  • قابليت ارتباط هر اصطلاح با تعاريف
  • ارجاعات و متن منابع
  • امکان دسته‌بندي اطلاعات در چند مرحله
  • امکانات جانبي (يادداشت برداري، کپي، چاپ و...)

6) نرم‌افزار اصطلاح‌نامه منطق

  • اين نرم‌افزار حاوي اطلاعات زير مي‌باشد:
  • درختواره حدود 4600 اصطلاح علم منطق؛
  • تصوير نمودار درختي اصطلاح‌نامه علم منطق؛
  • تعاريف و مستندات اصطلاحات با استفاده از 50 منبع معتبر؛
  • تصوير متن منابع اصطلاح‌نامه تعاريف.

 7) اعضاي شوراي علمي منطق

  1. عسکري سلمياني اميري
  2. محمدباقر ملکيان
  3. محمد محمدعليزاده
  4. محمد کريمي

جهت آشنايي با جزئيات بيشتر درباره اصطلاح‌نامه‌ اينجا را کليک کنيد