پنجشنبه: 14 فروردین 1399

پايه اين مرکز علمي و تحقيقي بر درک درست از نياز زمان و تکاليف گران حوزة مبارک قم بنا نهاده شده است.(بخشي از فرمايشات مقام معظم رهبري «دام ظله» در حکم تنفيذ رياست محترم مؤسسه) .:. مطالعه بيشتر     
فارسیEnglish

مقام معظم رهبری دام ظله العالی: دعوت جوان‌های ما به علوم عقلی بسیار مهم است/ فلسفه اسلامی باید گفتمان فلسفی دنیا شود.

مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي، نخستين مرکز دائره‌المعارفي در زمينه علوم عقلي اسلامي

مجموعه درس‌هاي دوره تربيت محقق مرکز پژوهشي دائره‌المعارف در قالب لوح فشرده عرضه شد

اين مجموعه شامل:
مباني و اصول عرفان نظري / استاد سيديدالله يزدان‌پناه؛
تآويل عرفاني / استاد سيديدالله يزدان‌پناه؛
تاريخ عرفان / استاد سيديدالله يزدان‌پناه؛
عرفان‌هاي نوظهور / استاد احمدحسين شريفي؛
معرفي و نقد فرق صوفيه / استاد عبدالحسين خسروپناه؛
آشنايي با معرفت‌شناسي اسلامي / استاد احمد ابوترابي.
 

مباني و اصول عرفان نظري

سلسله جلسات پيش‌رو مربوط به درس‌هاي عرفان نظري است که توسط استاد سيد يدالله يزدان‌پناه در مرکز پژوهشي دائرةالمعارف علوم عقلي اسلامي در 91 جلسه طي سال‌هاي 1379 تا 1381 ارائه شده است. اين مجموعه در دو مقدمه و سه فصل سامان يافته است. مقدمه اول به تاريخچه عرفان نظري و مقدمه دوم به مباني آن اختصاص يافته است. فصل اول به اصلي‌ترين مسئله عرفان نظري، يعني وحدت وجود پرداخته است. مراتب چينش هستي از مباحث فصل دوم اين جلسات است. فصل سوم اين مجموعه به بحث از انسان کامل و ابعاد وجودي او اختصاص يافته است. گفتني است مرکز پژوهشي دائرةالمعارف علوم عقلي اسلامي از سال 1388اين درس‌گفتارها را پس از تحقيق و نگارش جديد در قالب کتاب اصول و مباني عرفان نظري در چاپ‌هاي متعددي منتشر کرده است.

در اينجا بجاست از اداره کل رسانه مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) که اين جلسات را به نحو شايسته‌اي ضبط و نگهداري کرده‌اند و به ويژه از مديريت محترم آن اداره، جناب آقاي رضا شهيدي‌نسب قدرداني شود.

 

تأويل عرفاني (روش فهم باطني متون ديني از منظر عرفان)

روش فهم باطني متون ديني عنوان درسي است که استاد سيد يدالله يزدان‌پناه در سال تحصيلي 90-91 براي دانش‌پژوهان سومين دوره تربيت محقق عرفان اسلامي در مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي ارائه نمودند. جناب استاد يزدان‌پناه در اين جلسات به مباحثي همچون چيستي تأويل عرفاني، مباني آن، اقسام مختلف تأويل عرفاني و در نهايت روش‌هاي مختلف تأويل عرفاني پرداخته و اين ميراث عظيم عرفاني را با استناد به آيات و روايات به صورت کاملا منطقي و مستدل ارائه مي‌نمايند.

 

تاريخ عرفان

سلسله جلسات پيش‌رو مربوط به درس تاريخ عرفان اسلامي است که توسط استاد سيد يدالله يزدان‌پناه در دو واحد درسي به دانش پژوهان دوره تربيت محقق عرفان اسلامي ارائه شده است. اين مجموعه در پنج فصل سامان يافته است. در فصل اول به چيستي عرفان و گستره آن، در فصل دوم به واژه‌هاي صوفي و تصوف و عارف و عرفان، در فصل سوم به خاستگاه عرفان، در فصل چهارم به ادوار تاريخي عرفان به صورت مطلق و نيز مشايخ و مکتب‌هاي عرفاني و در فصل پنجم به صورت ويژه به ادوار تاريخي عرفان نظري پرداخته شده است.

 

عرفان‌هاي نوظهور

استاد دکتر احمدحسين شريفي در اين دوره درسي به بررسي برخي مکاتب عرفاني و جنبش‌هاي معنوي نوظهور پرداخته‌اند. بخشي از اين جلسات به طرح پاره‌اي از مباحث مقدماتي و بنيادي در اين رابطه همچون تعريف اصطلاحات، علل گرايش به فرقه‌هاي معنوي و آسيب‌شناسي فرقه‌ها و ضرورت و اهميت اين نوع مباحث مي‌پردازد و بخش عمده آن به معرفي و طرح ديدگاه‌ها و نيز نقد و بررسي چهار مکتب عرفاني نوظهور و فعال در ايران؛ يعني عرفان اکنکار، عرفان پائولوکوئليو، عرفان حلقه و مکتب شيطان‌پرستي اختصاص دارد.

تاريخ برگزاري جلسات: از 25 بهمن 1390 تا 23 خرداد 1391

 

 معرفي و نقد فرق صوفيه

اين درس در سال تحصيلي 84-85 به دانش‌پژوهان دوره تربيت محقق عرفان اسلامي(1) در مرکز آموزشي ـ پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي وابسته به مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) ارائه شده است. استاد عبدالحسين خسروپناه در اين جلسات ابتدا به پاره‌اي مباحث مقدماتي و مبنايي تصوف اشاره نموده و سپس به ذکر مهم‌ترين فرقه‌هاي اهل تصوف در جهان اسلام مي‌پردازند. بررسي و نقد اهم فرقه‌هاي تصوف در ايران، بويژه فرقه نعمت‌اللهيه گناباديه، فرقه ذهبيه و فرقه اهل حق عمده مباحث استاد را تشکيل مي‌دهد که با رويکردي اعتقادي ـ تاريخي بدان مي‌پردازند.

 

 

 آشنايي با معرفت‌شناسي اسلامي

اين درس در سال تحصيلي 1390-1391 و در دومين دوره تربيت محقق منطق طي دو واحد درسي توسط استاد احمد ابوترابي برگزار شده است. اين مجموعه شامل دو بخش است: در بخش اول تاريخچه معرفت‌شناسي غرب به اختصار بيان شده و در بخش دوم مباني معرفت‌شناسي مسلمانان مورد بررسي قرار گرفته است. هدف اصلي اين درس آشنايي اجمالي نوآموزان رشته‌هاي مختلف علوم انساني با مباني فلسفي و منطقي معرفت‌شناسي مسلمانان در مقايسه با مباني فلسفي غرب بوده است.

تذکر: مجموعه‌هاي فوق به هدف ترويج علم و معرفت در حوزه‌هاي آموزشي و پژوهشي عرضه شده است. از اين‌رو مرکز پژوهشي دائره‌المعارف علوم عقلي اسلامي نسبت به صحت مطالب مطرح شده در جلسات تعهدي ندارد.